นกกรงหัวจุกในวงการผู้เลี้ยงนกกรงหัวจุกนั้น มักจะพูดกันว่า ถ้านกมีลักษณะที่ดี ก็จะร้องเสียงดี ซึ่งทำให้ทุกคน ยึดคำพูดนี้กัน เวลาเลือกนกกรงหัวจุก ที่จะมาเลี้ยงเพื่อการแข่งขัน โดยลักษณะนกกรงหัวจุก ที่เป็นมงคล มีอยู่ 12 ประการ ดังนี้
1. ส่วนของใบหน้า ใหญ่ รูปโครงสร้าง ใบหน้า ดูเหมือนสิงโต
2. หงอน จุกบนหัว ใหญ่ โคนจุกขนดก หนา ยาว ตั้งตรง ปลายแหลม ขนเรียบ ลู่ในแนวเดียวกัน ดำสนิท ปลาย โน้มเอียงไปข้างหน้าเล็กน้อย (ถ้าเป็นไก่ เรียกว่า หงอน นก เรียกว่า จุก)
3. นัยน์ตา ดุ หรือ หวาน คม ใส ไวต่อสิ่งสัมผัส ทั้งภายนอก ภายใน
4. สันปาก ใหญ่ หนา คมปาก ประกบกันสนิท  คล้ายสันปากนกเหยี่ยว หรือ นกอินทรี (จะงอยปาก ไม่งุ้มลงมาก เหมือนนกเหยี่ยว)
5. สีแต้มแดงที่หู หรือ หูแดงเข้ม ถึงเข้มมาก
6. สีแก้มขาวชัด ขนขึ้นดกหนาใหญ่ ขาวสะอาด หนวดดำ เส้นเล็ก ตัดหว่างสีแก้ม กับเคราใต้คาง
7. คอใหญ่ ขนเครา ขึ้นดกหนาฟูใหญ่ สร้อยคอดำสนิท หรือ ภาษานก เรียกว่า หมึกดำ หมึกดำสนิท ขนขึ้นดกหนา ใหญ่ ย้อยลงถึงข้างล่าง ถึงจรดก้น
8. โครงสร้างสัดส่วน ยาวใหญ่ สันทัด หน้าอกนูนใหญ่ ลักษณะจับดู หรือ มองดูด้วยตาเปล่า สง่า องอาจ
9. สีบัวใต้หางชัด สีแดงออกส้มๆ หรือ สีแสด บานถึงบานใหญ่
10. หางพัดยาว ปลายหางไม่แตก หางขาวดำ หรือ หางดำป้ายขาว 8 หาง หางดำปรอด 4 หาง รวมเป็น 12 หาง หางยาว หางไม่แตก เวลายืนด้วยอาการปกติ ปลายหางซ้อนกันในแนวเดียว
11. ลีลาท่ายืน เดิน สง่า สองขาจับมั่น ดูองอาจ สง่างาม เป็นนกใจเดียว เวลาสู้ สู้ไม่ถอย
12. เสียง นกดำน้ำเสียงดี เสียงดังฟังชัด จะเป็นนกเสียงเล็ก เสียงกลาง เสียงใหญ่ ได้ทั้งนั้น (เสียงไม่แหบพร่า) เหมาะเป็นนก พ่อพันธุ์ แม่พันธุ์

ที่มา : คู่มือนักเพาะ – นักเลี้ยง – นักเล่น นกกรงหัวจุก